cùng cực
Định nghĩa
Tính từ:
- Ở mức độ cao nhất, không còn gì hơn được nữa (thường là về sự khổ sở, nghèo đói, khó khăn): "cùng cực" mô tả trạng thái hoàn toàn bị đẩy đến giới hạn, không còn lối thoát hoặc hy vọng.
- Cực kỳ nghèo khổ, thiếu thốn: "cùng cực" chỉ tình cảnh khốn đốn nhất về vật chất, tinh thần.
Danh từ (hiếm dùng):
- Điểm tận cùng, giới hạn cuối cùng: "cùng cực" ám chỉ một trạng thái hoặc vị trí không thể vượt qua được.
Ví dụ sử dụng
Tính từ:
- Gia đình ấy sống trong cảnh cùng cực. (Gia đình đó ở trong tình trạng nghèo khổ đến tột cùng.)
- Nỗi đau cùng cực khiến anh ta không thể chịu đựng nổi. (Nỗi đau ở mức cao nhất làm anh ta không thể chịu đựng thêm.)
- Đói khát cùng cực đã đẩy họ đến bờ vực. (Sự đói khát cực độ đã đưa họ đến giới hạn nguy hiểm.)
Danh từ:
- Đây là cùng cực của sự chịu đựng. (Đây là giới hạn cuối cùng của sự chịu đựng.)
Các cách sử dụng nâng cao
"khốn cùng cực": nhấn mạnh tình trạng khó khăn, đau khổ đến tột độ.
- Sau cơn bão, người dân rơi vào cảnh khốn cùng cực. (Sau bão, người dân ở trong tình trạng khốn đốn tột cùng.)
"đến cùng cực": diễn tả một hành động hoặc trạng thái đạt đến mức tối đa.
- Anh ta đã đấu tranh đến cùng cực để bảo vệ lẽ phải. (Anh ta đã chiến đấu đến giới hạn cuối cùng để bảo vệ công lý.)
Biến thể và từ gần giống
Cùng (tính từ): tận cùng, hết mức.
- Con đường này đi đến cùng làng. (Con đường này kết thúc ở cuối làng.)
Cực (tính từ): rất, hết sức, ở mức cao nhất.
- Trời cực lạnh. (Trời rất lạnh.)
Cùng tột (tính từ): tương tự "cùng cực", chỉ mức độ cao nhất.
- Nỗi buồn cùng tột. (Nỗi buồn tột độ.)
Từ đồng nghĩa
- Tột cùng: ở mức cao nhất, không thể hơn.
- Cực độ: mức độ tối đa.
- Khốn đốn: nghèo khổ, khó khăn đến mức không chịu nổi.
- Kiệt quệ: hết sức lực, tài nguyên.
Thành ngữ liên quan
Cùng đường cùng cực: tình thế không còn lối thoát, bế tắc.
- Khi cùng đường cùng cực, con người dễ làm liều. (Khi không còn lối thoát, con người dễ hành động liều lĩnh.)
Đói rét cùng cực: tình trạng thiếu thốn trầm trọng về ăn mặc.
- Mùa đông năm ấy, họ chịu cảnh đói rét cùng cực. (Mùa đông đó, họ chịu cảnh thiếu ăn thiếu mặc trầm trọng.)